موجب برائت ذمه نمىشود . « 1 » 2 - زنده بودن : آيا زنده بودن از شرايط مرجع تقليد است ؟ سه قول وجود دارد : 1 - تقليد از مجتهد مرده جايز است ؛ چه تقليد ابتدايى باشد ، و چه بقا بر تقليد باشد . اين قول به گروهى از اهل تسنن و اخباريين از اماميه و محقق قمى قدّس سرّه ، از مجتهدين ، نسبت داده شده است . « 2 » 2 - تقليد از ميّت جايز نيست مطلقا . 3 - تقليد ابتدايى از مجتهد مرده جايز نيست . ولى بقا بر تقليد جايز است . « 3 » مقتضاى اصل ، عدم حجيّت قول و نظر هركس براى ديگران است مگر مواردى كه از اين اصل استثنا شده باشد و آنچه همگى اتفاق دارند بر خارج شدن آن از اصل كلى ، همانا تقليد از مجتهد زنده است . بقيه موارد ، مانند تقليد از مجتهد مرده ، ضمن همان اصل باقى مىمانند . - مقتضاى ادله‌ى اجتهادى :

--> ( 1 ) البته به روايات نيز استناد شده است . ولى مهم‌ترين دليل بر لزوم تقليد از اعلم همان سيره عقلاء است . همان منابع ، ص 134 و 152 . ( 2 ) مطارح الانظار ، ص 252 . ( 3 ) البته تفاصيل ديگرى نيز بيان شده ، ولى در واقع برگشت مىكنند به همين سه قول . مانند تفصيل فاضل تونى . ايشان مىگويد : اگر مجتهد كسى باشد كه بدانيد جز بر اساس منطوق و مدلول صريح ادله فتوا نمىدهد ، مانند ابن بابويه و ساير قدماء ، در اين صورت تقليد از او جايز است . زنده باشد يا مرده ، ولى اگر كسى باشد كه اين‌چنين نيست و به لوازم غير بيّن و جزئياتى كه مندرج بودن آنها روشن نيست عمل مىكند ، تقليد از او مشكل است ؛ زنده باشد يا مرده . الوافية ، ص 307 .